Sołectwo Czerniewo

Utworzono: 01 sierpień 2012
Opublikowano Odsłony: 439
Drukuj

 

 

 

 

 Historia

"Czerniewo to wieś drobnoszlachecka znajdująca się w parafii Pręgowo. Jeszcze w drugiej połowie XVI wieku większość posiadłości należała do rodu Czerniewskich. Swoje działy mieli tu także w 1570 roku M. Orlewski, G. Gantz, A. Jatzkaw. W 1648 roku swoją część dalej posiadał p. Orlewski (opłacał się w niej W. Płachceki), a także panowie Owicki (Owidzki) i Gliński (płacili podatek od 2 włók folwarcznych) i p. Brunswig (od 7 włók folwarcznych). W 1682 roku właścicielami wsi byli panowie: Owidzki, Elganowski, Rydygier, Kistowski. Mogły znajdować się tu wówczas dwi karczmy. Nazwa miejscowości była przedstwiona w szeregu wariantach. Ostatecznie w nomenklaturze państwa pruskiego przejęto formę Czerniau/Scherniau. Czerniewo pierwotnie było zaliczane do powiatu tczewskiego, ale w XVIII wieju stało się najdalej wysuniętym na południe punktem powiatu gdańskiego. W połowie XVIII wieku Czerniewo było podzielone między Kistowskich, Owidzkich i rodzinę Giese. Od 1754 roku wszystkie trzy działy zaczęł skupować Jan Trembecki. Był on ostatnim właścicielem Czerniewa w ramach państwa polskiego.
Po przejęcu pomorza przez Prusy właścicielem pozostawal Jan Trembecki, chorąży pomorski. W 1783 roku spadobiercą Czerniewa został syn Jana - Ignacy Brochowicz Trembecki. Od 1827 roku majątek należal do Ottona Feliksa v. Zabokrzyckiego. W drugiej połowie XIX wieku właścicielem liczącej 531 ha posiadłości Czerniewie był Ernst Gustav Hirschfeld. Większość ludności Czerniewa była katolikami. Wieś posiadała swoją szkołę elemntarną. Pod względem administracyjnym Czerniewo przynależało do powiatu Wyżyna Gdańska; obwód i urząd w Mierzyszynie. W 1910 roku Czerniewo liczyło 254 mieszkańców." *

 

* materiał pochodzi z książki "Dzieje gminy Trąbki Wielkie do roku 1945"

 

 

Zarówno po jak i przed wojną wieś zamieszkiwały te same rodziny, byli to między innymi: p. Ptach, p. Karasek, p. Zulewscy, p. Fenscy, p. Plichty, p. Świeczkowscy. Dopiero w latach 70-tych część mieszkańców (około 7-miu rodzin) wyjechalo na stałe do Niemiec. Mniej więcej w tym czasie na wsi osiedlili się nowi mieszkańcy, którzy otrzymali skierowanie z gminy. Pierwszym posiadaczem samochódu we wsi była mama p. Andrzeja Dończyka. W 1959 szczęście im dopisało i wygrali przydział na Syrenkę, w losowaniu, w którym brały udział książeczki oszczędnościowe. Takie to były wtedy czasy. W 1926 roku podłączono we wsi prąd. Alfred Karasek jako pierwszy miał we wsi telewizor, czarno – biały, czeski, marki Tesla. Zabawne było, to że aby telewizor się włączył musiano zwiększyć napięcie do 240W. Kolejny telewizor marki Rubin rodzina Dończyków kupiła w 1974 roku i cała wioska schodziła się do nich, aby oglądać mecze piłki nożnej. W tamtych latach, były to bardzo emocjonujące wydarzenia, bo Polska piłka nożna była na wysokim poziomie.

W latach 70-tych bloki po PGR-owskie, zasiedlono rodzinami z tak zwanych „czworaków” - domów w których mieszkały po cztery rodziny. Przed wojną we wsi działała szkoła niemiecka. W 1967 roku wybudowano nową szkołę, a w 1972 roku połączono ją ze starą . Stara szkoła była siedmioklasowa. Do 1969 roku dyrektorem szkoły była pani Fuks a potem p. Banaszkiewicz. Nauczycielami przez wiele lat byli Państwo Sebzda.. Obecnie w starym, ceglanym budynku, w którym mieściła się szkoła są mieszkania, a w nowej części szkoła, której dyrektorem jest pani Kozak.

Nowa szkoła w Czerniewie.


Zaraz po wojnie w latach 50-tych, otwarto wytwórnię mas bitumicznych, która działała do około 1976 roku.

We wsi nie było kowala, dlatego wszyscy mieszkańcy, jeździli po usługi kowalskie do p. Flisikowskiego, który był znanym kowalem w Ełganowie. Wyprawa trwała cały dzień, i była prawie rytualna, rolnicy rano jechali, a dopiero wieczorem wracali.
W 1970 roku budowano remizę strażacką. Nie obyło się bez komplikacji, z powodu zamówienia zbyt krótkich prefabrykatów (elementy stropu), które wpadały do środka budynku. Wówczas postawiono dodatkową ścianę, ale skończyło się na tym, że straży we wsi praktycznie nigdy nie było, została rozwiązana. Powstał też basen przeciw pożarowy, ale ostatecznie tylko raz brali z niego wodę. W 1990 remizę sprzedano.
Mieszkańcy wybudowali też we wsi, sklep wraz ze świetlicą, które prowadziła p. Zimna. Materiały na tę budowę kupił GS. Po latach mieszkańcy wsi chcieli ten lokal uwłaszczyć, ale prawnie to GS był właścicielem budynku, bo kupił materiały na jego budowę. I ostatecznie GS sprzedał zabudowania. Jeśli chodzi o zabawy, to w tej wiejskiej świetlicy, bawiono się dość hucznie: były tam organizowane różne uroczystości: sylwester, śledziki. Świetlica mieściła na takiej zabawie około 30 - 35 osób. Zabawy i wesela organizowano też w szkole do około 2000 roku. Pomiędzy Czerniewem, a Czerniewkiem był poniemiecki cmentarz. Teraz jednak nic, już z niego nie zostało, nic nie widać. A jeszcze dziesięć lat temu, były widoczne tam trzy lub cztery mogiły.

Rolnicy:
P. Alojzy Ptach, miał najwięcej ziemi i dlatego był uznawany przez władze za obszarnika. W 1950 roku został aresztowany przez władze komunistyczne, gdyż nie chciał zastosować się do obowiązkowych dostaw. Poza panem Ptach gospodarzyli także rolnicy: Zalewski, Plichta, Blum, Dończyk, którzy mieli mniej więcej tyle samo ziemi. W latach 70-tych, gdy kilka rodzin wyjechało do Niemiec inni kupowali ziemie, które po nich zostały.

 

Nieznane historie Czerniewa

Wypadek w Stoczni...

Wujek p. Andrzeja Dończyka – Alfred Karasek, urodzony w 1930 roku uległ poważnemu wypadkowi podczas pracy w stoczni, w trakcie którego stracił obie ręce. Miał on wtedy 37 lat. Ze stoczni dostał rentę opiekuńczą, a po wypadku opiekowała się nim mama p. Andrzeja Dończyka. Stocznia opłacała rehabilitację, a przede wszystkim, specjalne protezy na sprzężone powietrze, na których założenie pojechał specjalnie do Niemiec. Dzięki nim mógł on w miarę normalnie funkcjonować, nawet chwycić widelec. Co jakiś czas trzeba było tylko napełniać buteleczki z tlenem.

 

Archiwalna galeria Czerniewa

Dom państwa Zulewskich - stara elewacja.

 

Stary dom państwa Ptach.

 

Nowy dom państwa Ptach.

 

Andrzej Dończyk - obecny sołtys z Ulą Butowską.

 

Dom p. Zulewskich, potem Brzozowskich, Rutkowskich.