Sołectwo Graniczna Wieś

Utworzono: 30 lipiec 2012
Opublikowano Odsłony: 1591
Drukuj

 

 

 

 

Historia 

"Graniczna Wieś - pod koniec XVIII wieku ta licząca 9 dymów wieś czynszowników chłopskich należała do Jana Trembeckiego. W 1848 roku w 17 domach żyło tu 149 mieszkańców, w większości ewangelików. W ostatnim ćwierćwieczu XIX wieku we wsi wybdowano szkołę elementarną. W wyniku reformy powiatowej z 1872 roku Wieś Grniczna była gminą wiejską należącą do powiatu Wyżyna Gdańska; obwód i urząd w Mierzyszynie. W 1910 roku miejscowość liczyła 279 mieszkańców." *

* materiał pochodzi z książki "Dzieje gminy Trąbki Wielkie do roku 1945"

 

 

Przed wojną samochód marki MAF posiadał p. Hans Schützmann, który w 1933 roku wiózł Pawła Schützmanna do Chrztu św. do Mierzeszyna.

 

Pan Schützmann w pierwszym samochodzie w Granicznej Wsi - auto marki MAF.

 

W talach 60-tych telewizor pojawił się u pana Michała Ciołka, potem u pana Franciszka Kisickiego, i u państwa Schützmann. Prąd do wsi doprowadzono w 1927 roku, tak jak w większości wsi w gminie. W tym celu zbudowano transformatory, które obecnie są zabytkami w niektórych wsiach. Po wojnie prąd do wsi wrócił w 1948 roku.

Przed 1945 rokiem rolnikiem posiadającym największe gospodarstwo (około 30 hektarów ziemi) był Herbert Strelke, który 12 marca 1945 został zastrzelony przez Rosjan.
Po wojnie we wsi gospodarzyli między innymi: Alfons Karnat Paweł Schützmann Paweł Kuszel. Przed wojną w Granicznej Wsi była szkoła, po wojnie została ona jednak przeniesiona do Czerniewa.

Do 1945 roku pan Kochański miał knajpę. Sklep i sala do tańców działała w jednym budynku. W czasie wojny w tym budynku był magazyn części do telefonów przywiezionych z Gdańska. Około 19-20 marca 1945 roku magazyn wraz z częściami został spalony przez Niemców, aby części tam zmagazynowane nie dostały się w ręce Rosjan.
Do 1930 roku za wsią był zajazd, który prowadził p. Raszke. Po drodze zatrzymywali się tam podróżujący do Gdańska z całej Polski. W Granicznej Wsi odbywała się wymiana zboża na mąkę (okres?), którą prowadził Eric Strelke (brat Herberta Strelke).
W latach 1929-1939 istniałą kolej linowa służąca do wywożenia kamieni z lasu. W czasie wojny dokładnie w tym samym miejscu powstał obóz, w którym więźniowie musieli ciężko pracować dla Niemców. Lina od kolejki linowej pękła około 1939 roku i nie opłacało się jej naprawiać, dlatego kamienie wywożono samochodami co jeszcze bardziej pogorszyło warunki pracy więźniów.

 

Pomnik więźnia obozu - Alfa Liczmańskiego,  który zginął w Granicznej Wsi.
 
 
Nieznane historie Granicznej Wsi

Historia krzyża... 

W 1929 roku Antoni Trzewik postawił w centrum Granicznej Wsi Krzyż Męki Pańskiej z tabliczką z napisem w języku polskim.

 

 Krzyż w Granicznej Wsi.

 

W latach 1920-1930 był w Granicznej Wsi Związek Polaków, którego był on przewodniczącym.


Około 1944 roku dwóch braci służących w Wermachcie przyjechało do wsi na urlop i będąc w knajpie trochę wypili. Postanowili pozbyć się krzyża, który postawił pan Trzewik. Jednak przeciwdziałał temu będący w tej samej knajpie wujek Pawła Schützmanna, który po powrocie do domu opowiedział o wszystkim żonie, a ponieważ miał pozwolenie na broń (był myśliwym), postanowił udaremnić akt wandalizmu profanacji tak drogiego dla mieszkańców miejsca. Następnego ranka, bracia mieli wrócić na wojnę, więc było im wszystko jedno. W nocy zaczaili się i zaczęli piłować krzyż. Tymczasem wujek P. Schützmanna, który słyszał piłowanie strzelił w niebo z broni, którą posiadał i tamci uciekli. Rankiem bracia pojechali na wojnę, a krzyż pozostał na swoim miejscu ale był nadpiłowany. W czasie, gdy we wsi pojawili się Rosjanie, zaczęły też jeździć ciężkie maszyny wojenne. Jedna z nich zahaczyła któregoś dnia krzyż, który się przewrócił.

Hans Schützmann po wojnie został złapany i wywieziony na Sybir, gdzie w 1946 roku zmarł. Gdy krzyż leżał, żona p. Schützmanna - Helena Schützmann zdjęła z niego tablicę którą przechowywała do roku 1948, kiedy to postawiono nowy krzyż z inicjatywy mieszkańców i p. Brzozowskiego. Po wyjeździe Brzozowskiego, Helena Schützmann przekazała tablicę mieszkańcom, którą ponownie umieszczono na krzyżu. Z biegiem czasu krzyż zniszczał. W 2005 roku p. Paweł Schützmann z rodziną zafundował i zbudował nowy krzyż, tablica jednak została stara. W tym samym roku p. Paweł Schützmann postawił jeszcze inne krzyże na cmentarzu ewangelickim i rozdrożu do Ełganowa. Wykupił drewno na te krzyże a zostały one wykonane przez p. Edwarda Pawelca. Stara, ocalała część krzyża z nowymi ramionami stoi nadal na cmentarzu ewangelickim w Granicznej Wsi.

 

Kradzieże w Granicznej Wsi

Artykuł prasowy i relacja p. Schützmann (kliknąć zdjęcie).

 

 

Archiwalna galeria Granicznej Wsi

p. Schützmann na motorze

 

p. Schützmann z rodzicami i bratem

 

 

 

 Krzyż na cmentarzu ewangelickim.

 

 Krzyż przy drodze do Ełganowa.

 

 

 

 Teodor i Hanna Schützmann - dziadkowie Pawła Schützmanna.

 

 Klara i Johan Karnath - dziadkowie Jadwigi Schützmann.

 

 

 

 

 

Rodzina Schützmannów i Trzewik oraz ksiądz Aeltermann.

 

  Antoni Trzewik (na leżaku) z żoną i swoimi trzema córkami z mężami.

 

 

 

 Rodzina Schützmannów, ślub Franca z Małgorzatą (obecny ks. Aeltermann).

 

 Rodzina Schützmannów, ślub Hansa i Heleny.

 

 Dwie córki i syn p. Schützmann.

 

 Paweł Schützmann, jako strażnik w Stoczni Gdańskiej im. Lenina.

 

 Szkoła w Czerniewie lata 40-te.

 

 Cmentarz w Granicznej Wsi, grób Rudi Hartun.

 

 Jurek Schützmann przy zabytkowej kuźni w 1972 roku.

 

 Dom p. Trzewik.

 

 Rodzina Trzewików.

 

 Paweł i Jadwiga Schützmann z córką oraz brat p. Jadwigi z narzeczoną.

 

 Zabytkowa kuźnia Schützmannów.

 

 Ślub p. Schützmann - 1956 rok.

 

 Festyn w 2000 roku.

 

 Dom rodziny p. Karnath - 1975 rok.

 

 Dzień Seniora w Drzewinie 2007 rok.

 

 Dzień Seniora w Drzewinie 2007 rok.

 

 Dzień Seniora w Drzewinie 2007 rok.

 

 Dzień Seniora w Drzewinie 2007 rok.

 

 

 

 

 

 Paweł Schützmann w wojsku.

 

 p. Fuks - kierownik szkoły, szkoła w Czerniewie w 1948 roku.

 

 

 

 Jan Karnath przez domem z córką lata 70-te.

 

 

 

 

 

 Ślub Ilza Wolf i Jan Kielas z Kleszczewa.

 

 August Zulewski z Granicznej Wsi.

 

 Dzieci na drodze do Mierzeszyna z Granicznej Wsi - 2003 rok.

 

 

 

 Dom p. Schützmann ówczesnego sołtysa.

 

Sołtys Jadwiga Schützmann z mieszkańcami Granicznej Wsi.

 

Pan Schützmann przy młuckarni.

 

Pan Schützmann przy samochodzie marki Duży Fiat, lata 70-te.

 

Pan Schützmann ze znajomymi, przerwa w żniwach.

 

Mieszkańcy Granicznej Wsi

p. Jadwiga Schützmann i p. Beata Petke - pierwszy festyn w Granicznej Wsi w 2000 roku.

 

50-cio lecie ślubu p. Schützmann 4 lutego 2006 roku, na zdjęciu jubilaci, p. Wójt i p. Zdun.